Είναι σίγουρο πως αρκετοί γνωρίζετε το όνομα Ennio Morricone και αν όχι, τότε σίγουρα έχετε ακούσει τις ενορχηστρώσεις του. Αυτό που ηχεί στα αυτιά μας από παιδική ακόμα ηλικία και φέρνει αναμνήσεις ίσως θολές σαν εικόνα, μοιάζει να αναπηδά ολοένα και να αναγεννά νέες στιγμές.
Από την μεγάλη κινηματογραφική οθόνη, στο μικρό κουτί της τηλεόρασης και στο μπλέξιμο ενός σεναρίου με το ηχητικό παραλήρημα που εξιστορεί ιστορίες δίχως τέλος. Είναι αυτή η μαγεία που ο Morricone κατάφερε να κάνει γνωστή και να την μοιράσει από γενιά σε γενιά.
“We live in a modern world, and in contemporary music the central fact is contamination. Not the contamination of disease but the contamination of musical styles”. Ennio Morricone
Η σκιά του Ennio
βγήκε μέσα από μια τρομπέτα. Η δομή, το έργο, το όνειρο και η όλη δουλειά του, ξεκινά από τα πρώτα του μουσικά βήματα. Η εμπειρία μέσα από το αβάν-γκαρντ συγκρότημα ελεύθερου αυτοσχεδιασμού Il Gruppo έφερε γνώση, αγάπη και μια τεράστια μουσική βιβλιοθήκη ώστε να απολαμβάνουμε εμείς στο σήμερα, αυτό που κάποτε ξεκίνησε όραμα. Τουλάχιστον όχι αυτό που κατάφερε να δημιουργήσει και να αφήσει σαν παρακαταθήκη.
Τα πρώτα βήματα δεν ήρθαν ακριβώς δειλά. Ίσα ίσα. Το πολυμήχανο μυαλό του δεν κατάφερνε να πάρει αέρα με αποτέλεσμα να γίνεται μια μηχανή παραγωγής που ξεπερνούσε τον εαυτό της. Οι συνεργασίες στον κινηματογράφο πολλαπλασιάζονταν και οι μουσικές συνθέσεις κατάφερναν να έχουν ταυτότητα. Ο Morricone κατάφερε να μπλέξει τόσο πολλά μουσικά είδη, που ελάχιστοι μπόρεσαν να αποκωδικοποιήσουν.
Ο άλλοτε σκακιστής γινόταν τώρα ένας εξαίσιος καμβάς και κάθε του κίνηση φέρνει μια νέα συγχορδία που χαράσσεται στο μυαλό μας. Δε γίνεται να μην αναγνωρίσεις τίτλο ταινίας στο άκουσμα και μόνο του soundrack. Και αυτό είναι το ζητούμενο, να μπορείς να αναγνωρίσεις τα πάντα. Την ταυτότητα εκείνη που δίνει ο κάθε ένας και καταφέρνει να ενώνει κομμάτια.
Για παράδειγμα ποιος δεν θυμάται ή δεν ξυπνά μνήμες η κλασική εκείνη μουσική επένδυση στην ταινία ” Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος” “Il buono, il brutto, il cattivo” με πρωταγωνιστή τον Clint Eastwood. Το έχω σαν ανάμνηση από την ηλικία των 10, τότε που ο πατέρας μου έβλεπε τα πρώτα Ουέστερν μέσα από VHS. Λίγο νωρίτερα το “Per un Pugno di Dollari” (για μια χούφτα δολάρια), κάνει την αρχή και συναντά το “Per Qualche Dollaro in Più” (Μονομαχία στο Ελ Πάσο)… τίτλοι που σίγουρα γνωρίζεις. Δεν έχει σημασία αν έχεις εντρυφήσει σε αυτά, αρκεί που μέχρι και σήμερα παίζουν στο μυαλό σου και θα ψάξεις να ακούσεις τη μουσική που το έντυσε.
Δεν μπορείς να απαρρυθμίσεις όλα του τα έργα. Υπάρχει υλικό που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν και δεν μιλάμε μονάχα για τις ταινίες που πήρες μέρος, ως “μουσικός επενδυτής”. Άπειρο το έργο και οι παρτιτούρες που χάραξε.
Σκηνοθέτες, σεναριογράφοι… όλοι δοκιμάζονται και περιμένουν ένα τελικό αποτέλεσμα που μπορεί να αρέσει, να ταιριάξει ή έστω να δώσει κάτι στην ταινία. Ο Morricone πάλι, λάτρευε στο να δουλεύει από την αρχή κάτι. Να δουλεύει πάνω σε αυτό και να πλάθει. Όπως έκανε και για την ταινία The Hateful 8 του Quentin Tarantino.
Ενώ ο Quentin έχει χρησιμοποιήσει μουσική του Ennio στις πέντε προηγούμενες ταινίες του, -αφού κατατάσσει τον εαυτό του ανάμεσα στους πιο σκληροπυρηνικούς θαυμαστές του Ιταλού συνθέτη-, η συγκεκριμένη συνεργασία έχει ιστορικό χαρακτήρα. Αποτελεί την πρώτη φορά στην Ιστορία που ο διάσημος συνθέτης γράφει μουσική αποκλειστικά, κομμένη και ραμμένη, σε ταινία του Ταραντίνο. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που ο Morricone συνθέτει μουσική για ταινία ουέστερν, μετά από το σπουδαίο «Ο Καλός, ο Κακός και ο Άσχημος», το οποίο ολοκληρώθηκε 40 χρόνια πριν!
Fun fact
Ο Morricone εξηγεί με λεπτομέρειες την δημιουργία για το soundtrack της ταινίας The Good, the Bad and the Ugly (το είπαμε παραπάνω), ενώ αναφέρεται με θαυμασμό στις ικανότητες συγκεκριμένων μουσικών, όπως για παράδειγμα του κιθαρίστα Bruno Battisti D’Amario.
Κοινο σημείο του Morricone ή μάλλον μεγάλων μουσικών αστέρων όπως Metallica και οι Ramones με τον Morricone, είναι το “L’ estasi dell’ oro”. Το χρησιμοποιούν συνήθως για να ανοίξουν την συναυλία τους.
Το βιβλίο
Το 2016 ο συνάδελφος του Alessandro De Rosa πήρε “συνέντευξη” από τον Ennio όπου και κατάφερε να την αποτυπώσει στο βιβλίο “Ennio Morricone / inseguendo quel suono – la mia musica, la mia vita”. Το 2022 κατάφερε να μεταφραστεί και στα ελληνικά με τίτλο «Ennio Morricone / αναζητώντας εκείνον τον ήχο / η μουσική μου, η ζωή μου / συζητήσεις με τον Alessandro De Rosa» από την Άννα Νούση. Πρόκειται για ένα δύσκολο βιβλίο. Δεν είναι για εκείνους που δεν τον κατείχαν ή δεν γνώριζαν στο ελάχιστο το έργο του.
Θα πρέπει να έχεις μια ελάχιστη γνώση για το σημαίνει Ennio Morricone, για να μπορέσεις να κατανοήσεις όλο του το έργο. Πόσο μάλλον τα όσα περιγράφονται στο βιβλίο. Τουλάχιστον αυτό αναφέρουν όσοι τον γνώριζαν αρκετά καλά.
Το ανέκδοτο υλικό, οι συλλογές αλλά και το μεγάλο έργο του άφησαν μια βαθιά σφραγίδα στη μουσική. Οι ταινίες δεν διαθέτουν την δική τους ενδυμασία και τα πάντα είναι ξένα χωρίς εκείνον. Το 2020, φίλοι, συνεργάτες και ένα κοινό που τον λάτρευε, τον αποχαιρέτησαν αν και τον τιμούν έως και σήμερα.
Αν εισαι θαυμαστής η Insterhow production έχει κάτι για σένα!
